Wintertijd en het slaapritme van je baby

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok om drie uur een uur terug. Voor jou betekent dat een uur extra, maar je baby kijkt niet op de klok. Wie gewend is om zeven uur wakker te worden, wordt zondag dus om zes uur wakker, althans volgens de nieuwe tijd. Meestal is dat na een paar dagen tot ongeveer een week vanzelf bijgetrokken. Je kunt het je baby wel wat makkelijker maken door het ritme geleidelijk te verschuiven of na de omschakeling bewust met licht en ritueel te werken.

Waarom een uur verschil merkbaar is

Een baby heeft een eigen biologische klok die zich afstemt op licht, donker, voedingen en vaste gewoonten. Die klok verspringt niet in één nacht. Na de omschakeling komen honger, slaperigheid en wakker worden dus een uur eerder dan je gewend bent. Bij een pasgeborene, die nog dag en nacht door elkaar slaapt en op verzoek drinkt, merk je daar vaak weinig van. Bij een baby die al een herkenbaar ritme heeft, zie je het duidelijker: eerder wakker, eerder moe en soms een wat onrustige middag.

Geleidelijk verschuiven in de week ervoor

Wil je het verschil kleiner maken, dan kun je in de dagen voor 25 oktober het hele ritme langzaam later zetten. Schuif bedtijd, slaapjes en voedingen elke dag of om de dag ongeveer een kwartier op. Begin je op dinsdag of woensdag, dan zit je zaterdagavond ongeveer een uur later dan normaal. Na de omschakeling valt alles weer precies op je oude tijden.

Dit werkt het best bij een baby die al op vaste tijden slaapt en drinkt. Lukt het niet om elke dag op te schuiven, dan is dat geen probleem. Ook een half uur voorbereiding maakt de overgang al kleiner.

Of gewoon meteen overstappen

Veel ouders kiezen ervoor om niets voor te bereiden en op zondag direct de nieuwe tijden aan te houden. Dat mag. Je baby wordt de eerste dagen waarschijnlijk wat vroeger wakker en is aan het eind van de middag eerder moe. Een kort extra slaapje of een iets vroegere bedtijd vangt dat op. Leg je je baby de eerste avonden een kwartier tot een half uur vroeger dan normaal in bed en schuif je dat in een paar dagen terug naar de gewone tijd, dan voorkom je dat hij oververmoeid raakt.

Voor een jonge baby die nog op verzoek drinkt, hoef je niets te plannen. Volg je baby zoals je dat altijd doet; het ritme schuift vanzelf mee.

Licht en donker helpen mee

Daglicht is het sterkste signaal voor de biologische klok, voor baby's net zo goed als voor volwassenen. Na de overgang naar wintertijd is het 's ochtends eerder licht en 's avonds eerder donker. Daar kun je gebruik van maken.

Open in de ochtend de gordijnen en ga als het kan naar buiten. Een wandeling met de kinderwagen in het ochtendlicht helpt het ritme bijstellen. Houd het 's avonds juist rustig en gedempt, met weinig fel licht in het uur voor bedtijd. Wordt je baby veel te vroeg wakker omdat het al licht wordt in de kamer, dan helpen verduisterende gordijnen.

Houd 's nachts het licht zo laag mogelijk bij een voeding of verschoning. Zo blijft de nacht voor je baby duidelijk anders dan de dag.

Houd vast aan het vertrouwde ritueel

Een vast bedritueel geeft je baby houvast, juist als de tijden even schuiven. Wat dat ritueel is, maakt weinig uit: verschonen, de slaapzak aan, een voeding, een liedje. Het gaat erom dat de volgorde elke avond dezelfde is. Ook als bedtijd een paar dagen anders valt, herkent je baby aan die volgorde dat het tijd is om te slapen.

Let tegelijk op de kamer. Rond eind oktober gaat bij veel mensen de verwarming vaker aan en koelt de slaapkamer 's nachts toch flink af. Bekijk in die eerste koudere weken even of de kleding onder de slaapzak nog past bij de temperatuur in de kamer. In slaapkleding en kamertemperatuur lees je hoe je dat per graad aanpakt.

Wat als je baby na een week nog vroeg wakker wordt?

Soms duurt het wat langer, zeker als je baby al vaker vroeg wakker werd. Blijf dan rustig de nieuwe tijden aanhouden: niet meteen uit bed bij het eerste geluid als je baby nog tevreden ligt, ochtendlicht pas op het gewone opstaantijdstip en de dagslaapjes op vaste tijden. Meestal valt het ritme dan alsnog op zijn plek.

Merk je dat je baby ook los van de klok slecht slaapt, veel huilt of slecht drinkt, dan heeft dat waarschijnlijk een andere oorzaak dan de wintertijd. Bespreek dat met het consultatiebureau. Over korte dagslaapjes lees je meer in waarom je baby zo kort slaapt.

En jij?

Het extra uur is vooral prettig als je er zelf iets aan hebt. Wordt je baby zondag om zes uur wakker, dan is dat voor jouw lijf ook zes uur. Het helpt om zaterdagavond niet later naar bed te gaan dan normaal, ook al lijkt de nacht langer.