Huilen bij baby’s

Wat is overmatig huilen?

In de literatuur wordt vaak gesproken over excessive crying of infantile colic. Klassiek werd daarbij de “3-regel” gebruikt: meer dan 3 uur per dag, meer dan 3 dagen per week, langer dan 3 weken.

Maar moderne inzichten laten zien dat huilgedrag veel individueler is dan we vroeger dachten. De bekende huilcurve van Brazelton (met een piek rond 6 weken) wordt tegenwoordig genuanceerd. Wat belangrijk is om te weten: in het overgrote deel van de gevallen is er géén medische oorzaak voor overmatig huilen.

Dat betekent niet dat het “tussen de oren zit”. Het betekent dat huilen meestal onderdeel is van ontwikkeling.

Waarom huilen baby’s zoveel?

Huilen is het belangrijkste communicatiemiddel van een baby. Naast lichaamstaal is het de manier waarop je baby kan zeggen:

• Ik heb honger
• Ik ben moe
• Ik heb pijn
• Ik ben overprikkeld
• Ik heb je nodig

Vaak is het een combinatie. En het helpt om te herkennen wat voor soort huilen je ziet.

Verschillende soorten huilen

1. Behoefte huilen

Dit is het meest herkenbare huilen. Er is vaak een duidelijke oorzaak: honger, vermoeidheid, een volle luier of behoefte aan nabijheid. Wanneer je inspeelt op de behoefte, stopt het huilen meestal.

2. Overprikkeling en het zenuwstelsel

Een pasgeboren brein is nog onrijp. Het zenuwstelsel kan prikkels nog niet goed reguleren. Juist aan het einde van de dag zie je vaak een piek: de dag zat vol indrukken, het ritme is nog in ontwikkeling, en je baby kan zichzelf nog niet “uitzetten”.

Wat wij ervaren als ontroostbaar, is vaak een baby die neurologisch overbelast is.

3. Darmklachten en reflux

Krampjes en reflux worden vaak als eerste oorzaak genoemd. Tegelijk is nuance belangrijk. Darmkrampjes hangen vaak samen met een onrijpe darmflora, gasvorming en luchtinslikken tijdens de voeding. Reflux kan voorkomen doordat de sluitspier tussen maag en slokdarm nog onrijp is.

Niet elke huilende baby heeft reflux of krampjes, maar bij sommige baby’s speelt het wél mee. Dan is het fijn om naar het totaalplaatje te kijken: voeding, houding, rust en prikkelverwerking.

4. Spanning- of trauma-huilen

Soms zie je huilen dat plotseling intens is, waarbij je alles hebt geprobeerd en niets helpt. Het lijfje kan gespannen aanvoelen en sommige baby’s verbreken oogcontact. Dit type huilen kan voor ouders enorm zwaar zijn.

Soms is huilen een ontladingsmechanisme van spanning. In die momenten is jouw nabijheid geen “verwennen”, maar een basisvoorwaarde voor veiligheid.

Laten huilen of juist troosten?

Door de jaren heen zijn er grofweg twee stromingen ontstaan: “cry it out” (uitdoving) versus een sensitieve, responsieve aanpak. Mijn uitgangspunt is: veilige hechting is biologie. Nabijheid en geborgenheid zijn essentieel voor een baby om te kunnen reguleren.

Baby’s huilen vaak minder wanneer ze dagelijks voldoende worden gedragen. Dragen geeft warmte, ritme, begrenzing en helpt je baby om te landen in zijn lijf.

Wanneer moet je wél medische hulp zoeken?

Neem contact op met huisarts of consultatiebureau bij koorts, sufheid, slecht drinken, gewichtsverlies, of wanneer je baby continu huilt zonder rustmomenten. En misschien wel het belangrijkste: wanneer jij merkt dat het je mentaal te veel wordt.

Mijn visie als neonatologieverpleegkundige en babycoach

Na bijna 30 jaar ervaring zie ik steeds weer: overmatig huilen is zelden één ding. Het is vaak een combinatie van onrijpe regulatie, prikkels, voeding, interactie en ouderlijke spanning. Het vraagt geen snelle truc, maar kijken, voelen en afstemmen. En soms begeleiding.

Ik heb scholingen over dit onderwerp gegeven tijdens de geboortezorg vakdagen in de RAI, aan kraamverzorgenden, kinder- en jeugdverpleegkundigen. Ook was ik betrokken bij het opzetten van een huilbaby-poli in de regio Amsterdam.